{"id":576,"date":"2020-12-14T19:59:17","date_gmt":"2020-12-14T18:59:17","guid":{"rendered":"https:\/\/prawnikwmiescie.pl\/?p=576"},"modified":"2020-12-14T19:59:17","modified_gmt":"2020-12-14T18:59:17","slug":"prawa-i-obowiazki-podejrzanego-w-procesie-karnym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ewaskotniczna.pl\/index.php\/2020\/12\/14\/prawa-i-obowiazki-podejrzanego-w-procesie-karnym\/","title":{"rendered":"Prawa i obowi\u0105zki podejrzanego w procesie karnym"},"content":{"rendered":"

W \u015blad za brzmieniem art. 71 \u00a71\u00a0 kodeksu post\u0119powania karnego za podejrzanego uwa\u017ca si\u0119 osob\u0119, co do kt\u00f3rej wydano postanowienie o przedstawieniu zarzut\u00f3w albo kt\u00f3rej bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w zwi\u0105zku z przyst\u0105pieniem do przes\u0142uchania w charakterze podejrzanego. Podejrzany jest stron\u0105 post\u0119powania przygotowawczego, co oznacza, i\u017c dysponuje wi\u0105zk\u0105 uprawnie\u0144 w tocz\u0105cym si\u0119 procesie celem urzeczywistnienia zasad procedury karnej, w tym prawa do obrony.<\/p>\n


Ustawodawca nak\u0142ada na podejrzanego r\u00f3wnie\u017c szereg obowi\u0105zk\u00f3w celem zapewnienia prawid\u0142owego toku post\u0119powania, tak aby rozstrzygni\u0119cie sprawy nast\u0105pi\u0142o w rozs\u0105dnym terminie. Wszak podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, i\u017c podejrzany nie ma obowi\u0105zku dowodzenia swojej niewinno\u015bci ani obowi\u0105zku dostarczania dowod\u00f3w na swoj\u0105 niekorzy\u015b\u0107. Podejrzanego uwa\u017ca si\u0119 za niewinnego, dop\u00f3ki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem s\u0105du.<\/p>\n

W my\u015bl art. 176 \u00a7 1 k.p.k. w post\u0119powaniu przygotowawczym podejrzanemu nale\u017cy, na \u017c\u0105danie jego lub jego obro\u0144cy, umo\u017cliwi\u0107 w toku przes\u0142uchania z\u0142o\u017cenie wyja\u015bnie\u0144 na pi\u015bmie. Przedmiotowy wniosek nie wymaga uzasadnienia. Organ procesowy nie mo\u017ce z urz\u0119du (bez wyra\u017anego \u017c\u0105dania podejrzanego) zadecydowa\u0107 o takiej formie z\u0142o\u017cenia przez niego wyja\u015bnie\u0144, bowiem tylko do podejrzanego lub jego obro\u0144cy nale\u017cy wyb\u00f3r formy z\u0142o\u017cenia wyja\u015bnie\u0144. Podejrzany mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 wyja\u015bnienia na pi\u015bmie verba legis<\/em> „w toku przes\u0142uchania”, co oznacza, \u017ce winny by\u0107 one sporz\u0105dzone w trakcie ustnego przes\u0142uchania. Wyja\u015bnienia sk\u0142adane przez podejrzanego w formie pisemnej nie maj\u0105 samoistnego bytu, ale stanowi\u0105 za\u0142\u0105cznik do protoko\u0142u przes\u0142uchania podejrzanego (art. 176 \u00a7 4 k.p.k.), wyja\u015bnienia te maj\u0105 charakter komplementarny, co oznacza, i\u017c nie jest mo\u017cliwe z\u0142o\u017cenie pisemnych wyja\u015bnie\u0144 bez sporz\u0105dzenia protoko\u0142u przes\u0142uchania.<\/p>\n

Jednak\u017ce przed pierwszym przes\u0142uchaniem podejrzany otrzymuje na pi\u015bmie pouczenie o przys\u0142uguj\u0105cych mu uprawnieniach i obowi\u0105zkach.<\/p>\n

Podejrzanemu w post\u0119powaniu karnym przys\u0142uguj\u0105 wymienione poni\u017cej uprawnienia:<\/strong><\/span><\/p>\n

    \n
  1. Prawo do sk\u0142adania wyja\u015bnie\u0144, <\/span><\/strong>tak\u017ce na pi\u015bmie,<\/span> prawo do odmowy sk\u0142adania wyja\u015bnie\u0144 lub odmowy odpowiedzi na poszczeg\u00f3lne pytania, bez konieczno\u015bci podania przyczyn odmowy<\/span><\/strong> (art. 175 \u00a7 1, art. 176 \u00a7 1 k.p.k.).<\/li>\n
  2. Prawo do korzystania z pomocy wybranego przez siebie obro\u0144cy<\/span><\/strong>. Je\u017celi podejrzany wyka\u017ce, \u017ce nie sta\u0107 go na obro\u0144c\u0119, s\u0105d mo\u017ce wyznaczy\u0107 obro\u0144c\u0119 z urz\u0119du (art. 78 \u00a7 1 k.p.k.). Nie mo\u017cna mie\u0107 wi\u0119cej ni\u017c trzech obro\u0144c\u00f3w jednocze\u015bnie (art. 77 k.p.k.),<\/li>\n
  3. Na \u017c\u0105danie podejrzanego przy jego przes\u0142uchaniu mo\u017ce by\u0107 obecny obro\u0144ca (art. 301 k.p.k.).<\/li>\n
  4. Je\u017celi podejrzany nie w\u0142ada wystarczaj\u0105co j\u0119zykiem polskim przys\u0142uguje mu prawo do korzystania z bezp\u0142atnej pomocy t\u0142umacza<\/span><\/strong>, tak\u017ce przy kontaktach z obro\u0144c\u0105
    (art. 72 \u00a7 1 k.p.k.).<\/li>\n
  5. Prawo do informacji o tre\u015bci zarzut\u00f3w, ich uzupe\u0142nieniu i zmianach oraz kwalifikacji prawnej zarzucanego przest\u0119pstwa (<\/span><\/strong>art. 313 \u00a7 1, art. 314, art. 325a \u00a7 2 i art. 325g \u00a7 2 k.p.k.).<\/li>\n
  6. Prawo do<\/span> sk\u0142adania wniosk\u00f3w <\/span>o dokonanie czynno\u015bci<\/span><\/strong> \u015bledztwa np. o przes\u0142uchanie \u015bwiadka, uzyskanie dokumentu, dopuszczenie opinii bieg\u0142ego (art. 315 \u00a7 1 k.p.k.).<\/li>\n
  7. Prawo dost\u0119pu do akt sprawy, <\/span><\/strong>do sporz\u0105dzania odpis\u00f3w i kopii. Mo\u017cna odm\u00f3wi\u0107 dost\u0119pu do akt ze wzgl\u0119du na wa\u017cny interes pa\u0144stwa lub dobro post\u0119powania (art. 156 \u00a7 5 k.p.k.).<\/li>\n
  8. Prawo do zapoznania si\u0119 z materia\u0142ami \u015bledztwa lub dochodzenia przed jego zako\u0144czeniem<\/span><\/strong>. W trakcie tych czynno\u015bci podejrzanemu mo\u017ce towarzyszy\u0107 obro\u0144ca (art. 321 \u00a7 1 i 3, art. 325a \u00a7 2 k.p.k.).<\/li>\n
  9. Prawo do z\u0142o\u017cenia wniosku o skierowanie sprawy do post\u0119powania mediacyjnego<\/span><\/strong> w celu pogodzenia si\u0119 z pokrzywdzonym (art. 23a k.p.k.). Pozytywne wyniki przeprowadzonej mediacji s\u0105 brane pod uwag\u0119 przez s\u0105d przy wymiarze kary (art. 53 \u00a7 3 k.k.)

    <\/li>\n<\/ol>\n

    Podejrzany nie ma obowi\u0105zku dowodzenia swojej niewinno\u015bci ani obowi\u0105zku dostarczania dowod\u00f3w na swoj\u0105 niekorzy\u015b\u0107, jest jednak obowi\u0105zany podda\u0107 si\u0119:<\/strong><\/span><\/p>\n

    1) ogl\u0119dzinom cia\u0142a i badaniom niepo\u0142\u0105czonym z naruszeniem cia\u0142a, pobraniu odcisk\u00f3w palc\u00f3w, fotografowaniu oraz okazaniu innym osobom (art. 74 \u00a7 2 pkt 1 k.p.k.),<\/p>\n

    2) badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz badaniom po\u0142\u0105czonym z dokonaniem zabieg\u00f3w na ciele, z wyj\u0105tkiem chirurgicznych, pod warunkiem \u017ce nie zagra\u017ca to zdrowiu, je\u017celi przeprowadzenie tych bada\u0144 jest niezb\u0119dne (zw\u0142aszcza pobranie krwi, w\u0142os\u00f3w lub wydzielin organizmu, np. \u015bliny); badania powinny by\u0107 przeprowadzone przez uprawnionego do tego pracownika s\u0142u\u017cby zdrowia (art. 74 \u00a7 2 pkt 2 k.p.k.),<\/p>\n

    3) pobraniu przez policjanta wymazu ze \u015bluz\u00f3wki policzk\u00f3w, o ile jest to konieczne i nie zagra\u017ca zdrowiu (art. 74 \u00a7 2 pkt 3 k.p.k.),<\/p>\n

    Niespe\u0142nienie tych obowi\u0105zk\u00f3w mo\u017ce prowadzi\u0107 do zatrzymania i przymusowego doprowadzenia podejrzanego, jak r\u00f3wnie\u017c skutkowa\u0107 zastosowaniem wobec niego w niezb\u0119dnym zakresie si\u0142y fizycznej lub \u015brodk\u00f3w technicznych s\u0142u\u017c\u0105cych obezw\u0142adnieniu.<\/u><\/strong><\/span><\/p>\n

    Podejrzany w toku post\u0119powania przygotowawczego obowi\u0105zany jest r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\n

    1) zawiadamia\u0107 organ prowadz\u0105cy post\u0119powanie o ka\u017cdej zmianie miejsca pobytu trwaj\u0105cego d\u0142u\u017cej ni\u017c 7 dni i stawia\u0107 si\u0119 na ka\u017cde wezwanie; w wypadku niestawiennictwa podejrzany mo\u017ce by\u0107 zatrzymany i sprowadzony przymusowo (art. 75 \u00a7 1 i 2 k.p.k.),<\/p>\n

    2) wskaza\u0107 adres, na kt\u00f3ry kierowana b\u0119dzie korespondencja; w przeciwnym wypadku czynno\u015b\u0107 lub rozprawa zostanie przeprowadzona pod nieobecno\u015b\u0107 podejrzanego; niewskazanie adresu mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c uniemo\u017cliwi\u0107 z\u0142o\u017cenie wniosku, za\u017calenia lub apelacji z powodu up\u0142ywu termin\u00f3w (art. 133 \u00a7 2 k.p.k.),<\/p>\n

    3) wskaza\u0107 adres dla dor\u0119cze\u0144 w kraju, kiedy przebywa za granic\u0105; w przeciwnym wypadku pismo wys\u0142ane na ostatnio znany adres w kraju zostanie uznane za skutecznie dor\u0119czone, a czynno\u015b\u0107 lub rozprawa zostanie przeprowadzona pod nieobecno\u015b\u0107 podejrzanego; niewskazanie adresu mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c uniemo\u017cliwi\u0107 z\u0142o\u017cenie wniosku, za\u017calenia lub apelacji z powodu up\u0142ywu termin\u00f3w (art. 138 k.p.k.),<\/p>\n

    4) poda\u0107 nowy adres w wypadku zmiany miejsca zamieszkania lub pobytu; w przeciwnym wypadku pismo wys\u0142ane na dotychczasowy adres zostanie uznane za skutecznie dor\u0119czone, a czynno\u015b\u0107 lub rozprawa zostanie przeprowadzona pod nieobecno\u015b\u0107 podejrzanego; niewskazanie adresu mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c uniemo\u017cliwi\u0107 z\u0142o\u017cenie wniosku, za\u017calenia lub apelacji z powodu up\u0142ywu termin\u00f3w (art. 139 k.p.k.),<\/p>\n

    \u00a0<\/p>\n

    Podejrzany z chwil\u0105 wniesienia do s\u0105du aktu oskar\u017cenia albo wniosku o wydanie na posiedzeniu wyroku skazuj\u0105cego i orzeczenie uzgodnionych z oskar\u017conym kar, albo wniosku o warunkowe umorzenie post\u0119powania staje si\u0119 oskar\u017conym.<\/p>\n

    \u00a0<\/p>\n

    Zainteresuje Ci\u0119 r\u00f3wnie\u017c:<\/span><\/strong><\/p>\n\n