Niebieska karta to procedura mająca na celu zapewnić bezpieczeństwo osobie, wobec której stosowana jest przemoc w rodzinie. Niebieska karta jest zakładana gdy policja, pracownik oświaty, służby zdrowia, pomocy społecznej, komisji rozwiązywania problemów alkoholowych poweźmie uzasadnione podejrzenie zaistnienia przemocy w rodzinie w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie.
Wszczęcie procedury niebieskiej karty nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie. Założenie Niebieskiej Karty nie jest równoznaczne z zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa i nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowania karnego. Jest to jedynie informacja dla Policji, że w danej rodzinie występuje przemoc.
Procedura Niebieskiej Karty zostaje wdrożona zarówno w przypadku występowania przemocy fizycznej jak i psychicznej. Przemoc definiuje się jako krzywdzenie drugiego człowieka przy wykorzystaniu istniejącej lub stworzonej przez okoliczności przewagi siły lub władzy powodującej cierpienie oraz szkodę po stronie ofiary. Osoba krzywdzona doznaje poczucia niesprawiedliwości i bezsilności. Przemoc może przybrać formę znęcania się psychicznego lub fizycznego. Przemoc fizyczna ma miejsce wówczas, gdy zachowanie człowieka nastawione jest na zadawanie dolegliwości fizycznych. W jej wyniku można dostrzec na ciele ofiary siniaki, zadrapania, obrzęki. W przeciwieństwie do przemocy fizycznej przemoc psychiczna, emocjonalna, jest trudniejsza do wykrycia, sprawca bowiem nie wykorzystuje w tym celu żadnych narzędzi, ani swojej fizyczności. Przemoc psychiczna nie pozostawia dostrzegalnych na pierwszy rzut oka śladów na osobie krzywdzonej, niemniej jednak każda forma przemocy pozostawia spustoszenie – w przypadku psychicznej prowadzi do zniszczeń w sferze emocjonalnej człowieka. Dewaluacja wartości ofiary jako jednostki prowadzi do jej wycofania z życia społecznego, nieustannego niepokoju, czasem rezygnacji z życia zawodowego, będących preludium depresji i innych zaburzeń psychicznych. W związku z tym, że przemoc psychiczna bywa trudna do wykrycia często osoby wobec, których stosowana jest przemoc psychiczna nie uważają się za ofiary. Bywa, iż sprawca zaszczepi w nich poczucie, że na przemoc zasłużyły. Wyzwiska, obelgi, nieustanne dewaluowanie i deprecjonowanie wartości drugiej osoby stanowią najpowszechniejszą formę przemocy jaka występuje w rodzinie. W polskich domach w przeważającej mierze doświadczają jej kobiety ze strony mężczyzn stawających częstokroć w roli ich oprawców.
Trzeba pamiętać, że znęcanie się zarówno fizyczne jak i psychiczne – jest zabronione przez polski kodeks karny i stanowi przestępstwo.
Procedura Niebieskiej Karty niesie ze sobą korzyści dla ofiar przemocy domowej. Osoby te zostają objęte nadzorem specjalnego zespołu interdyscyplinarnego, w skład którego wchodzi pracownik socjalny, policjant, pedagog szkolny, nauczyciel. Zespół wraz z osobą pokrzywdzoną przygotowują plan pomocy, który następnie wdrażają w celu zaprzestania występowania zjawiska przemocy w rodzinie. W razie wszczęcia postępowania karnego Niebieska Karta może stanowić dowód w toczącym się procesie.